तुम्ही रोज Instagram, Facebook, X (Twitter) किंवा YouTube वर पोस्ट करता का?
तर 1 नोव्हेंबर 2025 पासून तुमची प्रत्येक पोस्ट “कायद्याच्या चौकटीत” येणार आहे. होय! आता सोशल मीडियावर काही नवीन नियम लागू होत आहेत — ज्यामुळे AI-generated content, deepfakes आणि misinformation वर नियंत्रण येणार आहे.
🧭 Social Media Law In India-प्रस्तावना: डिजिटल जगाचा नवा अध्याय
आज सोशल मीडिया म्हणजे आपल्या दैनंदिन जीवनाचा अविभाज्य भाग. आपण विचार शेअर करतो, ब्रँड प्रमोट करतो, आणि कधी कधी AI tools वापरून सुंदर फोटो किंवा व्हिडिओ तयार करतो.
पण आता या सर्वांवर Government of India (MeitY) कडून नवे नियम लागू होत आहेत — Information Technology Amendment Rules 2025.
हे नियम 1 नोव्हेंबर 2025 पासून लागू होतील आणि प्रत्येक वापरकर्त्याला, विशेषतः social media creators आणि marketers ना त्यांचा प्रभाव जाणवेल.

⚖️ नवीन कायदे आणि बदल काय आहेत?
1️⃣ “Synthetic Content” म्हणजे काय?
नवीन कायद्यांनुसार “synthetic content” म्हणजे algorithmically created किंवा modified माहिती जी खऱ्या स्वरूपात भासते — म्हणजेच AI-generated images, deepfake videos, cloned voices इत्यादी.
🔍 साधं उदाहरण:
जर तुम्ही AI app वापरून फोटो एडिट केला किंवा व्हिडिओत कुणाचा आवाज clone केला — ती पोस्ट ‘synthetic content’ म्हणून गणली जाईल.
2️⃣ Labeling आणि Metadata अनिवार्य
आता अशी कोणतीही AI-generated माहिती सोशल मीडियावर शेअर करताना तिच्या सोबत लेबल किंवा वॉटरमार्क असणं आवश्यक आहे.
व्हिज्युअलमध्ये किमान 10% वॉटरमार्क असावा.
ऑडिओ किंवा व्हिडिओच्या सुरुवातीच्या भागात “synthetic” आयडेंटिफायर असावा.
यामुळे वापरकर्त्यांना लगेच समजेल — “ही माहिती AI-generated आहे”.
3️⃣ Platforms आणि वापरकर्त्यांच्या जबाबदाऱ्या
मोठ्या सोशल मीडिया कंपन्यांना (SSMIs) आता अतिरिक्त जबाबदाऱ्या येतील:
वापरकर्त्यांना विचारणे की त्यांचा कंटेंट “synthetic” आहे का.
तपासणी करून चुकीची माहिती असल्यास लेबल लावणे किंवा हटवणे.
पोस्ट काढून टाकण्याचे आदेश फक्त Joint Secretary किंवा उच्च अधिकाऱ्यांनाच देता येतील.
4️⃣ अंमलबजावणी आणि क्षेत्र
हे सर्व बदल 1 नोव्हेंबर 2025 पासून लागू होतील.
याचा परिणाम —
Facebook, Instagram, YouTube, X (Twitter) सारख्या सर्व सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्म्सवर
तसेच सार्वजनिक पोस्ट करणाऱ्या सर्व यूझर्स आणि क्रिएटर्सवर होईल.
💡 Social Media Law In India- या बदलांचा वापरकर्त्यांवर काय परिणाम होईल?
👩💻 1. सामान्य वापरकर्त्यांसाठी
प्रत्येक पोस्ट करताना विचार करावा लागेल: “ही माहिती खरी आहे का?”
जर AI tool वापरलं असेल, तर योग्य लेबल द्यावं लागेल.
चुकीचं लेबल न दिल्यास दंडात्मक कारवाई किंवा अकाउंट सस्पेंशनची शक्यता.
🎥 2. Social Media Law In India- Creators आणि Influencers साठी
क्रिएटर्सना आता अधिक जबाबदारीने काम करावं लागेल.
ब्रँड प्रमोशन किंवा रील्समध्ये AI visuals वापरले असल्यास स्पष्टपणे नमूद करावं लागेल.
अधिक पारदर्शकता येईल, पण editing/production cost थोडा वाढू शकतो.
💼 3. मार्केटिंग आणि ब्रँडसाठी
जाहिरातींमध्ये “synthetic” सामग्री वापरताना disclosure देणं बंधनकारक.
हे विश्वासार्हतेसाठी फायदेशीर ठरेल — कारण ग्राहकांना आता “खरा आणि बनावट” यातील फरक समजेल.
“Authentic marketing” हीच नवीन दिशा ठरेल.
⚖️ Social Media Law In India- फायदे आणि आव्हाने
✅ फायदे
फेक न्यूज, deepfakes आणि misinformation वर नियंत्रण.
अधिक trust-based digital ecosystem तयार होईल.
खरे क्रिएटर्स आणि genuine कंटेंट यांना प्रोत्साहन.
⚠️ आव्हाने
प्रत्येक पोस्टचं labeling manually तपासणं कठीण.
छोटे क्रिएटर्सना तांत्रिक अडचणी.
“माझं कंटेंट synthetic नाही” हे सिद्ध करावं लागेल — अभिव्यक्ती स्वातंत्र्यावर प्रश्न.
🧭 Social Media Law In India- काय करावं? — वापरकर्त्यांसाठी 5 Smart Tips
1️⃣ पोस्ट करण्याआधी विचार करा — “ही माहिती खरोखर खरी आहे का?”
2️⃣ AI tools वापरत असल्यास, पोस्टमध्ये स्पष्ट लेबल द्या (“#AIGenerated”, “#SyntheticVideo” इ.)
3️⃣ आपल्या ब्रँड पॉलिसीत AI usage बद्दल नियम जोडा.
4️⃣ सोशल मीडिया ऑडिट करताना ‘synthetic content’ तपासा.
5️⃣ वाचक म्हणून — लेबल नसलेल्या माहितीबाबत सतर्क राहा.
🔚 Social Media Law In India- निष्कर्ष: “Digital Responsibility” ची नवी सुरुवात
1 नोव्हेंबर 2025 पासून सोशल मीडियावरील तुमची पोस्ट ही फक्त अभिव्यक्ती नाही — ती एक उत्तरदायित्व आहे.
नवीन कायदे म्हणजे बंधन नव्हे, तर अधिक विश्वासार्ह आणि सुरक्षित डिजिटल समाज घडवण्याचं पाऊल आहे.
आता वेळ आली आहे “Post before you Think” ऐवजी “Think before you Post” म्हणण्याची.
ही नवी सोशल मीडिया क्रांती — तुमच्यापासूनच सुरू होते! 🌐✨
🧾 Sources (संदर्भ):
Social Media Law In Indiaच्या अधिक माहितीसाठी आमचा WhatsApp ग्रुप जॉइन करा.👉chalkandcoin
Social Media Law In India बाबत/ इतर प्रश्न, शंका अडचणी असल्यास किंवा अधिक माहिती हवी असल्यास, कृपया खाली कमेंट बॉक्समध्ये आपले प्रश्न विचारा. तुमच्या अडचणींचा सखोल अभ्यास करून, त्यावर योग्य आणि उपयुक्त माहिती ब्लॉगच्या माध्यमातून लवकरच शेअर केली जाईल.
AI image created with the help of Gemini


