तुमच्या शाळेत विद्यार्थ्यांचा डेटा चुकीचा नोंदवला आहे का?
फक्त एक छोटी अनियमितता देखील आता कठोर कारवाईला कारणीभूत ठरू शकते!
2025-26 मध्ये “student data irregularities” विरोधात शिक्षण विभागाने इतिहासातील सर्वात मोठी मोहीम सुरू केली आहे.
⭐ 1) विद्यार्थी डेटातील अनियमितता म्हणजे नेमकं काय? (student data irregularities meaning)
शालेय शिक्षण व्यवस्थेमध्ये विद्यार्थ्यांची उपस्थिती, नावनोंदणी, स्थलांतरण, ड्रॉपआउट, दस्तऐवज, वय, लिंग इत्यादी माहिती UDISE+ आणि राज्य पोर्टलवर अपलोड केली जाते.
ही माहिती चुकीची, बनावट किंवा फेरफार केलेली असल्यास यालाच student data irregularities म्हणतात.
⭐ 2) 2025-26 मध्ये अचानक कडक कारवाईची घोषणा का झाली?
शिक्षण विभागाच्या आकडेवारीनुसार —
अनेक शाळांमध्ये बनावट विद्यार्थी दाखवले जात होते
प्रत्यक्ष वर्गात न येणाऱ्या विद्यार्थ्यांची उपस्थिती 100% दाखवली जात होती
ड्रॉपआउट विद्यार्थ्यांना दाखवले जात नव्हते
काही शाळांमध्ये अनुदान/सुविधा मिळवण्यासाठी खोटी विद्यार्थीसंख्या वाढवली जात होती
यावर सरकारने थेट लक्ष दिले आणि “zero tolerance” धोरण जाहीर केले.
⭐ 3) ‘UDISE+ Verification’ आता अनिवार्य — आणि कठोर
मुख्याध्यापकांनी आता स्वतः
UDISE+ वर लॉगिन करून
वर्गवार हजेरी
विद्यार्थी प्रमाणपत्रे
जन्मतारीख व सुविधा पात्रता
वास्तविक उपस्थिती
हे सर्व तपासणे बंधनकारक केले आहे.
डेटा चुकीचा आढळल्यास जबाबदारी थेट मुख्याध्यापक आणि शाळेवर येणार!

⭐ 4) बनावट विद्यार्थी दाखवल्यास थेट कारवाई (Zero Forgiveness Policy)
नवीन आदेशानुसार —
बनावट विद्यार्थी
स्थलांतरित विद्यार्थी अद्ययावत न करणे
ड्रॉपआउट विद्यार्थी उपस्थित दाखवणे
गैरहजर विद्यार्थी उपस्थित दर्शवणे
यापैकी एकही गोष्ट आढळली तरी शाळेवर खालील कारवाई लागू शकते:
✔ मान्यता स्थगित
✔ अनुदान रद्द
✔ जबाबदार शिक्षकावर कारवाई
✔ डेटा अपलोड अधिकार काढून घेणे
⭐ 5) राज्यस्तरीय तपासणी पथक – अचानक भेटी सुरू
राज्यस्तरीय विशेष तपासणी पथके तयार करण्यात आली आहेत.
ही पथके
शाळांना पूर्वसूचना न देता
प्रत्यक्ष वर्गात
हजेरी पुस्तक
प्रवेश रजिस्टर
UDISE+ माहिती
या सर्वांची पडताळणी करतील.
⭐ 6) 15 डिसेंबर 2025 – अत्यंत महत्वाची अंतिम तारीख
सर्व शाळांनी 15 डिसेंबरपर्यंत —
विद्यार्थ्यांचा डिजिटल डेटा
हजेरी नोंदी
स्थलांतरण माहिती
प्रमाणपत्रे
दस्तऐवज
अद्ययावत करणे अनिवार्य आहे.
⭐ 7) Student Data Irregularities टाळण्यासाठी शाळांनी काय करावे? (Actionable Tips)
✔ 1) Daily Attendance Audit
उपस्थिती रोज सिस्टीममध्ये अद्ययावत करा.
✔ 2) Parent Verification Drive
प्रत्येक विद्यार्थ्याचे पालक व आधार तपासून घ्या.
✔ 3) Dropout Tracking
ड्रॉपआउट विद्यार्थ्यांना “उपस्थित” दाखवू नका.
✔ 4) Real-time UDISE+ Update
माहिती एकाच दिवशी upload करा.
✔ 5) Surprise Inspection तयारी
सर्व रजिस्टर व दस्तऐवज व्यवस्थित ठेवावेत.

⭐ 8) या कारवाईमुळे शाळांना मिळणारे Positive लाभ
शालेय व्यवस्थेतील पारदर्शकता वाढेल
अनुदान योग्य शाळांपर्यंत पोहोचेल
तथ्यपूर्ण डेटा उपलब्ध होईल
विद्यार्थ्यांची खरी गरज ओळखता येईल
⭐ 9) Negative प्रभाव (जर डेटा चुकीचा असेल तर)
मान्यता रद्द होऊ शकते
अनुदान बंद
विभागीय कारवाई
पालकांचा विश्वास कमी
शाळेची प्रतिमा खराब
⭐ 10) Student Data Irregularities Report 2025 – महत्त्वाचा निष्कर्ष
ही कारवाई भविष्यात
शाळा
शिक्षक
मुख्याध्यापक
प्रशासकीय यंत्रणा
या सर्वांच्या उत्तरदायित्वाला बळकट करणार आहे.
📌 FAQs — Student Data Irregularities
Q1. विद्यार्थी डेटा चुकीचा असेल तर काय होईल?
कठोर प्रशासकीय कारवाई, मान्यता रद्द होण्याची शक्यता.
Q2. UDISE+ अपडेट कोण करणार?
मुख्याध्यापकांची हे सुनिश्चित करण्याची जबाबदारी आहे.
Q3. तपासणी पथक कधी येते?
पूर्वसूचना न देता कोणत्याही वेळी.
Q4. 15 डिसेंबरची शेवटची तारीख पाळली नाही तर?
शाळेला नोटीस आणि पुढील कारवाई लागू शकते.
⭐ Source
ही माहिती महाराष्ट्र राज्य शिक्षण विभागाच्या अधिकृत परिपत्रक, निरीक्षण अहवाल व Punya Nagarri मधील बातम्यांवर आधारित विश्लेषण आहे.
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
Student Data Irregularities च्या अधिक माहितीसाठी आमचा WhatsApp ग्रुप जॉइन करा.👉chalkandcoin
Student Data Irregularities /इतर प्रश्न, शंका अडचणी असल्यास किंवा अधिक माहिती हवी असल्यास, कृपया खाली कमेंट बॉक्समध्ये आपले प्रश्न विचारा. तुमच्या अडचणींचा सखोल अभ्यास करून, त्यावर योग्य आणि उपयुक्त माहिती ब्लॉगच्या माध्यमातून लवकरच शेअर केली जाईल.
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
AI image created with the help of Gemini


